ΑΡΘΡΑ/ARTICLES

Η ΑΡΤΕΜΗ, Η ΙΕΡΗ ΑΡΚΟΥΔΑ ΚΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ

 

5 Καλλιστώ
«Άρτεμη και Καλλιστώ». Πίνακας του Ιταλού ζωγράφου Palma Vecchio, 1525/1528.

Πότνια Θηρῶν ή «Κυρά των Αγριμιών» – ο τίτλος αυτός αποδίδεται συχνά στην Άρτεμη και χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις θεές που συνδέονταν συχνά με τα ζώα.[1] Διόλου παράξενο, άλλωστε, αφού η Άρτεμη είναι προστάτιδα των δασών και του κυνηγιού, απεικονιζόμενη συχνά συντροφιά με σκύλους κι ελάφια. Ωστόσο, η πολυσχιδής μορφή της περιλαμβάνει ένα πλήθος διαφορετικών στοιχείων. Ως Κουροτρόφος[2] παίρνει υπό την προστασία της τα παιδιά, ενώ στέλνει τις ευλογίες της στις γυναίκες την κρίσιμη στιγμή της γέννας. Δεν είναι τυχαίο ότι ένα από τα ιερά της ζώα είναι η αρκούδα, που από πολύ παλιές εποχές θεωρούνταν σύβολο μητρότητας. Continue reading Η ΑΡΤΕΜΗ, Η ΙΕΡΗ ΑΡΚΟΥΔΑ ΚΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ

Η Ανάσταση, τα Αδώνια και οι γονιμικοί συμβολισμοί τους

Αφροδίτη και Άδωνις, έργο του Πάολο Βερονέζε, 1580
Αφροδίτη και Άδωνις, έργο του Πάολο Βερονέζε, 1580

Ποια σχέση θα μπορούσε να υπάρχει ανάμεσα στους ιερούς κήπους της Αφροδίτης και την ανάσταση του Ιησού; Είναι ενδιαφέρον ότι, σύμφωνα με το Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο, η ταφή του έγινε μέσα σε έναν κήπο, όχι μακριά από τον τόπο της σταύρωσης (ΙΘ’ 41-42). Continue reading Η Ανάσταση, τα Αδώνια και οι γονιμικοί συμβολισμοί τους

Η πανάρχαια καταγωγή του Καρναβαλιού

MaskΤο Καρναβάλι σηματοδοτεί ένα τέλος και μια καινούρια αρχή: το τέλος του χειμώνα και την αρχή της άνοιξης. Είναι ένα μεταίχμιο, ένα σημείο μεταβατικό, ανάμεσα σε δύο εποχές. Κι όπως συχνά συμβαίνει στις παραδόσεις των λαών, Continue reading Η πανάρχαια καταγωγή του Καρναβαλιού

Άμεση δημοκρατία: μια ριζοσπαστική προοπτική

Power to the peopleΕκλογές, λοιπόν, και ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις! Κι όμως, δεν μπορούμε ν’ αποφύγουμε τη βασανιστική αίσθηση πως, ό,τι κι αν ψηφίζουμε, τελικά κάποιοι άλλοι θ’ αποφασίζουν για μας ερήμην μας. Πόσο δημοκρατικό είναι ένα πολίτευμα που Continue reading Άμεση δημοκρατία: μια ριζοσπαστική προοπτική

Το μυστήριο της παρθενογένεσης: Παρθένες μητέρες της αρχαιότητας

Η Ήρα, κατά το μύθο, έφερε στον κόσμο τον Ήφαιστο μέσω παρθενογένεσης. Κεφάλι αγάλματος της Ήρας από το Ηραίο του Άργους. Περ. 420 π.0. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Φωτο Χ. Μήνη.
Η Ήρα, κατά το μύθο, έφερε στον κόσμο τον Ήφαιστο μέσω παρθενογένεσης. Κεφάλι αγάλματος της Ήρας από το Ηραίο του Άργους. Περ. 420 π.0. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Φωτο Χ. Μήνη.

Ένα αρχετυπικό στοιχείο που εμφανίζεται σε ποικίλες παραδόσεις ανά τον κόσμο είναι η παρθενογένεση. Την ικανότητα αυτή δεν είχε μόνο η Παναγία αλλά και πλήθος θεές της ελληνικής μυθολογίας!

Continue reading Το μυστήριο της παρθενογένεσης: Παρθένες μητέρες της αρχαιότητας

Η Αμφίπολη, η Σφίγγα και η κάθοδος στον Άδη

Η Σφίγγα της Αμφίπολης Πηγή: theamphipolistomb.com
Η Σφίγγα της Αμφίπολης
Πηγή: theamphipolistomb.com

Εντάξει, ο τάφος της Αμφίπολης μας έδωσε τη χαρά μιας μεγάλης ανακάλυψης. Μπορεί να μας δώσει πολύ περισσότερα, όμως: η κατάβαση στον κόσμο των νεκρών, στα άδυτα της Γαίας και του αρχαίου κόσμου, ίσως να μας βοηθήσει να δούμε το δικό μας κόσμο με άλλα μάτια.

Continue reading Η Αμφίπολη, η Σφίγγα και η κάθοδος στον Άδη

Μαθήματα από τους νεκρούς

Νεολιθικά ειδώλια στο Μουσείο Διρού. Φωτο Χαρίτα Μήνη
Νεολιθικά ειδώλια στο Μουσείο Διρού. Φωτο Χαρίτα Μήνη

Τα τρία κρανία μοιάζουν να με καρφώνουν με τ’ αδειανά τους μάτια. Σε άλλες εποχές θα τρόμαζα αλλά τώρα τούτα τ’ απομεινάρια κάποιων μακρινών προγόνων μου φαίνονται οικεία. Αναρωτιέμαι ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι και τι προκάλεσε το θάνατό τους. Στρέφω το βλέμμα προς τη γυναίκα Continue reading Μαθήματα από τους νεκρούς

Το αυγουστιάτικο φεγγάρι και η Παναγία

Η θεά Σελήνη σε ρωμαϊκή σαρκοφάγο, περ. 210 μ.0, Getty Villa. Φωτο Χ. Μήνη.
Η θεά Σελήνη σε ρωμαϊκή σαρκοφάγο, περ. 210 μ.0, Getty Villa. Φωτο Χ. Μήνη.

Δύο πράγματα μας φέρνει σίγουρα στο νου η λέξη «Αύγουστος». Το ένα είναι το αυγουστιάτικο φεγγάρι. Ταξιδιάρικο κι ερωτικό, το παρατηρούμε με δέος να χαρίζει κάτι από τη λάμψη του στη σκοτεινή θάλασσα. Επιμένει ν’ αγγίζει ευαίσθητες χορδές μας. Διόλου παράξενο, μια που πρόκειται για σύμβολο αρχετυπικό. Ο μύθος, που μιλάει στη γλώσσα της ψυχής, το λατρεύει. Σ’ όλους σχεδόν τους λαούς και πολιτισμούς μπορούμε ν’ ανακαλύψουμε Continue reading Το αυγουστιάτικο φεγγάρι και η Παναγία

Dionysus, the Bearded Goddess, and the Pride Festival

Hermaphroditus, from Pergamum, Asia Minor, 3rd c. BCE, Istanbul Archaeological Museums.  Photo by Sandstein, licensed under the Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported license.
Hermaphroditus, from Pergamum, Asia Minor, 3rd c. BCE, Istanbul Archaeological Museums.
Photo by Sandstein, licensed under the Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported license.

The movement that challenges the dominant models of sexuality and relationships demanding the rights of LGBTQI* people has become a truly hot topic. The bearded face of Conchita Wurst, the transgender woman who won the Eurovision singing contest, still haunts the mind of people around Europe. The request for the acceptance of same-sex marriages is heard again and again in Greece, as well as in other countries.

Continue reading Dionysus, the Bearded Goddess, and the Pride Festival

Isis and Current Politics: Rediscovering the Revolution

National Archaeological Museum, Athens, Greece Copyright Harita Meenee
Isis with Horus. National Archaeological Museum, Athens, Greece
Copyright Harita Meenee
Harita near Tahrir Square, Cairo, November 2011

In my mind, the energy of Isis seems to resonate with the Revolution. The ideals of bread, freedom and social justice may seem as far removed from present-day Egypt as they were in pharaonic times. Yet for people who once lived in hunter-gatherer, egalitarian societies and honored the Earth Mother and her spirits, these concepts were part of their everyday life. If there is hope to get out of this political dead-end, it lies in keeping these ideals alive.

Continue reading Isis and Current Politics: Rediscovering the Revolution